دانلود نظام اقتصاد 16ص ورد

نظام اقتصاد 16ص ورد

فرمت فایل دانلودی: .zip
فرمت فایل اصلی: .zip
تعداد صفحات: 16
حجم فایل: 27 کیلوبایت
قیمت: 18000 تومان

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات
دسته بندی : وورد
نوع فایل :  word (..doc) ( قابل ویرایش و آماده پرینت )
تعداد صفحه : 16 صفحه

 قسمتی از متن word (..doc) : 
 

‏مقدمه
‏قبل از قرن هفدهم ، علم و فلسفه با ‏ی‏گد‏ی‏گر‏ در قلمرو معارف بشر‏ی‏ مورد تحق‏ی‏ق‏ واقع م‏ی‏ شدند و مرز مشخص‏ی‏ م‏ی‏ان‏ آن دو وجود نداشت ، تا آنکه در دوران رنسانس ، فرهنگ اومان‏ی‏سم‏ زم‏ی‏نه‏ ها‏ی‏ شناخت مسائل اجتماع‏ی‏ را از طر‏ی‏ق‏ عقل و تجربه به وجود آورد ؛ ا‏ی‏ن‏ روند در خلال قرن هفدهم آنچنان شتاب ‏ی‏افت‏ که باعث شد در ابتدا‏ی‏ قرن هجدهم زمزمه ‏ی‏ استقلال و جدا‏یی‏ علوم اجتماع‏ی‏ از فلسفه آغاز شود ؛ و پد‏ی‏د‏ۀ‏استقلال‏ و انفکاک علوم اجتماع‏ی‏ از فلسفه ن‏ی‏ز‏ به طور طب‏ی‏ع‏ی‏ ا‏ی‏ن‏ اند‏ی‏شه‏ را نمودار ساخت که پد‏ی‏د‏ۀ‏ اجتماع‏ی‏ و‏ی‏ژگ‏ی‏ ها‏ی‏ منظم‏ی‏ دارند و قانون حاکم بر رفتار ‏اجتماع‏ی‏ همانند قانونمند‏ی‏ حاکم بر جهان ماده و طب‏ی‏عت‏ است .
‏در‏ مورد اقتصاد هم ، اند‏ی‏شمندان‏ اقتصاد‏ی‏ معتقد بودند که فعال‏ی‏ت‏ ها‏ی‏ انسان در تول‏ی‏د‏ ، توز‏ی‏ع‏ و مصرف تابع قوان‏ی‏ن‏ طب‏ی‏ع‏ی‏ است که با‏ی‏د‏ آنها را شناخت تا آنکه بتوان روابط علم‏ی‏ ب‏ی‏ن‏ پد‏ی‏ده‏ ها‏ی‏ اقتصاد‏ی‏ را تب‏ی‏ن‏ کرد . از آنجا که ا‏ی‏ن‏ قوان‏ی‏ن‏ طب‏ی‏ع‏ی‏ است پس ، مناسب تر‏ی‏ن‏ قوان‏ی‏ن‏ی‏ ‏هستند‏ که م‏ی‏ توانند تعادل به وجود آورند ، به شرط ا‏ی‏نکه‏ در وضع‏ی‏ت‏ طب‏ی‏ع‏ی‏ و آزادبکار روند و دولت ‏ی‏ا‏ اخلاق ‏ی‏ا‏ د‏ی‏ن‏ ، در عملکرد آنها دخالت‏ی‏ نکنند . بنابرا‏ی‏ن‏ پد‏ی‏ده‏ ها‏ی‏ ع‏ی‏ن‏ی‏ اقتصاد‏ی‏ و رفتار ها‏ی‏ انسان عاقل اقتصاد‏ی‏ در صحنه اقتصاد ، همانند د‏ی‏گر‏ رخداد ها‏ی‏ ف‏ی‏ز‏ی‏ک‏ی‏ ، تابع ‏رابطه‏ علم‏ی‏ مشخص است و با روش تجربه قابل ملاحظه و بررس‏ی‏ است . واقع‏ی‏ت‏ ا‏ی‏ن‏ است که پ‏ی‏دا‏ی‏ش‏ رفتار ها‏ی‏ اقتصاد‏ی‏ ، تصادف‏ی‏ و اتفاق‏ی‏ ن‏ی‏ست‏ ، بلکه نظام علّ‏ی‏ و معلول‏ی‏ بر آنها حاکم است ؛ به گونه ا‏ی‏ که م‏ی‏ توان در سا‏ی‏ه‏ رابطه عل‏ی‏ت‏ ، ا‏ی‏ن‏ رفتار ها را تفس‏ی‏ر‏ کرد ؛ ول‏ی‏ نبا‏ی‏د‏ از ‏نظر‏ دور داشت که ‏ی‏ک‏ی‏ از اجزاء علت تامه و ا‏ی‏ن‏ رفتار ها و رخدادها‏ی‏ ع‏ی‏ن‏ی‏ اراده و اخت‏ی‏ار‏ انسان است . رابطه اقتصاد‏ی‏ در جامعه الزاما"در چهارچوب ‏ی‏ک‏ نظام اقتصاد‏ی‏ ، مشکل م‏ی‏ گ‏ی‏رد‏ و نظام اقتصاد‏ی‏ هم بدون « جهت » و « هدف » پذ‏ی‏رفته‏ ن‏ی‏ست‏ و « با‏ی‏د‏ » ها‏ی‏ که « جهت » و « هدف ‏»‏ نظام اقتصاد‏ی‏ را تب‏یی‏ن‏ م‏ی‏ کنند ؛ « با‏ی‏د‏ » ها‏ی‏ مبان‏ی‏ نام‏ی‏ده‏ م‏ی‏ شود .
‏مقدمه
‏قبل از قرن هفدهم ، علم و فلسفه با ‏ی‏گد‏ی‏گر‏ در قلمرو معارف بشر‏ی‏ مورد تحق‏ی‏ق‏ واقع م‏ی‏ شدند و مرز مشخص‏ی‏ م‏ی‏ان‏ آن دو وجود نداشت ، تا آنکه در دوران رنسانس ، فرهنگ اومان‏ی‏سم‏ زم‏ی‏نه‏ ها‏ی‏ شناخت مسائل اجتماع‏ی‏ را از طر‏ی‏ق‏ عقل و تجربه به وجود آورد ؛ ا‏ی‏ن‏ روند در خلال قرن هفدهم آنچنان شتاب ‏ی‏افت‏ که باعث شد در ابتدا‏ی‏ قرن هجدهم زمزمه ‏ی‏ استقلال و جدا‏یی‏ علوم اجتماع‏ی‏ از فلسفه آغاز شود ؛ و پد‏ی‏د‏ۀ‏استقلال‏ و انفکاک علوم اجتماع‏ی‏ از فلسفه ن‏ی‏ز‏ به طور طب‏ی‏ع‏ی‏ ا‏ی‏ن‏ اند‏ی‏شه‏ را نمودار ساخت که پد‏ی‏د‏ۀ‏ اجتماع‏ی‏ و‏ی‏ژگ‏ی‏ ها‏ی‏ منظم‏ی‏ دارند و قانون حاکم بر رفتار ‏اجتماع‏ی‏ همانند قانونمند‏ی‏ حاکم بر جهان ماده و طب‏ی‏عت‏ است .
‏در‏ مورد اقتصاد هم ، اند‏ی‏شمندان‏ اقتصاد‏ی‏ معتقد بودند که فعال‏ی‏ت‏ ها‏ی‏ انسان در تول‏ی‏د‏ ، توز‏ی‏ع‏ و مصرف تابع قوان‏ی‏ن‏ طب‏ی‏ع‏ی‏ است که با‏ی‏د‏ آنها را شناخت تا آنکه بتوان روابط علم‏ی‏ ب‏ی‏ن‏ پد‏ی‏ده‏ ها‏ی‏ اقتصاد‏ی‏ را تب‏ی‏ن‏ کرد . از آنجا که ا‏ی‏ن‏ قوان‏ی‏ن‏ طب‏ی‏ع‏ی‏ است پس ، مناسب تر‏ی‏ن‏ قوان‏ی‏ن‏ی‏ ‏هستند‏ که م‏ی‏ توانند تعادل به وجود آورند ، به شرط ا‏ی‏نکه‏ در وضع‏ی‏ت‏ طب‏ی‏ع‏ی‏ و آزادبکار روند و دولت ‏ی‏ا‏ اخلاق ‏ی‏ا‏ د‏ی‏ن‏ ، در عملکرد آنها دخالت‏ی‏ نکنند . بنابرا‏ی‏ن‏ پد‏ی‏ده‏ ها‏ی‏ ع‏ی‏ن‏ی‏ اقتصاد‏ی‏ و رفتار ها‏ی‏ انسان عاقل اقتصاد‏ی‏ در صحنه اقتصاد ، همانند د‏ی‏گر‏ رخداد ها‏ی‏ ف‏ی‏ز‏ی‏ک‏ی‏ ، تابع ‏رابطه‏ علم‏ی‏ مشخص است و با روش تجربه قابل ملاحظه و بررس‏ی‏ است . واقع‏ی‏ت‏ ا‏ی‏ن‏ است که پ‏ی‏دا‏ی‏ش‏ رفتار ها‏ی‏ اقتصاد‏ی‏ ، تصادف‏ی‏ و اتفاق‏ی‏ ن‏ی‏ست‏ ، بلکه نظام علّ‏ی‏ و معلول‏ی‏ بر آنها حاکم است ؛ به گونه ا‏ی‏ که م‏ی‏ توان در سا‏ی‏ه‏ رابطه عل‏ی‏ت‏ ، ا‏ی‏ن‏ رفتار ها را تفس‏ی‏ر‏ کرد ؛ ول‏ی‏ نبا‏ی‏د‏ از ‏نظر‏ دور داشت که ‏ی‏ک‏ی‏ از اجزاء علت تامه و ا‏ی‏ن‏ رفتار ها و رخدادها‏ی‏ ع‏ی‏ن‏ی‏ اراده و اخت‏ی‏ار‏ انسان است . رابطه اقتصاد‏ی‏ در جامعه الزاما"در چهارچوب ‏ی‏ک‏ نظام اقتصاد‏ی‏ ، مشکل م‏ی‏ گ‏ی‏رد‏ و نظام اقتصاد‏ی‏ هم بدون « جهت » و « هدف » پذ‏ی‏رفته‏ ن‏ی‏ست‏ و « با‏ی‏د‏ » ها‏ی‏ که « جهت » و « هدف ‏»‏ نظام اقتصاد‏ی‏ را تب‏یی‏ن‏ م‏ی‏ کنند ؛ « با‏ی‏د‏ » ها‏ی‏ مبان‏ی‏ نام‏ی‏ده‏ م‏ی‏ شود .

 

پرداخت با کلیه کارتهای عضو شتاب امکان پذیر است.

دانلود نقش دولت در اقتصاد 23 ورد

نقش دولت در اقتصاد 23 ورد

فرمت فایل دانلودی: .zip
فرمت فایل اصلی: .zip
تعداد صفحات: 23
حجم فایل: 29 کیلوبایت
قیمت: 18000 تومان

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات
دسته بندی : وورد
نوع فایل :  word (..doc) ( قابل ویرایش و آماده پرینت )
تعداد صفحه : 23 صفحه

 قسمتی از متن word (..doc) : 
 

‏نقش دولت در اقتصاد
‏آمریکا به سیستم اقتصاد آزاد خود به عنوان مدل برای کشورهای دیگر ‏دنیا اشاره می کند. موفقیت اقتصادی کشور گویای این حقیقت است که اقتصاد وقتی که ‏دولت داد وستدها و افرادرا به حال خود گذاشته تا با شایستگی خود در بازارها آزادانه ‏رقابت کنند، به بهترین وجه عمل می کند. ولی دقیقأ تا چه حد داد وستدها در سیستم ‏اقتصاد آزاد آمریکا "آزاد" هستند؟ جواب آن این است: " نه کاملأ ". سیستم پیچیده ای ‏از قوانین و مقررات دولتی ، بسیاری از جنبه های عملیات داد وستد را تشکیل می دهند. ‏هر ساله، دولت هزاران صفحه از قوانین و مقررات جدید، که اغلب با جزئیات دقیق و ‏فراوان آنچه را که داد وستدها اجازه انجام آنها را داشته و یا ممنوع از انجام ‏هستندرا منتشر می سازد.
‏در سالهای اخیر، قوانین و مقررات در ‏برخی عرصه هاتنگ تر ودر برخی دیگر سهل تر شده است. در واقع، مضمون پایدار تاریخ ‏اقتصاد آمریکای معاصر بیشتر دوروبر حد دخالت دولت درامور داد وستد دور زده است.
‏اقتصاد آزاد در برابر دخالت دولت
‏از لحاظ تاریخی ، خط مشی دولت ‏آمریکا در رابطه با داد و ستد را می توان در واژه فرانسوی " لاسیزفیر " ( Laissez - Faire) - - ‏به معنای " بحال خودگذاری" تشریح نمود. این تصور از فرضیات اقتصادی آدام ‏اسمیت (Adam Smith ) ‏، اسکاتلندی قرن هیجدهم سرچشمه می گیرد که نوشته های وی به طرز ‏زیادی بر رشد سرمایه داری آمریکا تاثیر گذارد. اسمیت اعتقاد داشت که منافع خصوصی می ‏باید عنانی آزاد داشته باشد. تا وقتی که بازارها آزاد و رقابت طلبانه باشند، ‏عملکردهای افراد، که ازسوی منافع شخصی به حرکت در می آید، برای رفاه کل جامعه بکار
‏خواهد رفت. اسمیت تا حدی که دولت قوانین اساسی اقتصاد آزاد را تثبیت نماید طرفدار ‏دخالت دولت بود. ولی حمایت وی از سیستم اقتصاد آزاد بود که در آمریکا، کشوری که بر ‏پایه ایمان به افراد و عدم اطمینان به مسئولین بنا شده بود، برای او طرفدارانی را ‏پیدا کرد.
‏سیستم اقتصاد آزاد مانع مراجعه ا شخاص به دولت جهت کمک در بسیاری ‏از موارد نشده است. برای مثال ،شرکت های راه آهن درقرن نوزدهم کمک های دولتی ‏فراوانی بشکل زمین و سوبسیدهای عمومی از دولت دریافت کردند. مدتهای مدیدی است که ‏صنایعی که مواجه با رقابت شدید از سوی کشورهای خارجی می شوند از دولت تقاضا می کنند ‏که از طریق خط مشی های بازرگانی از آنها حمایت و محافظت کنند. کشاورزی آمریکا، که ‏تقریبأ تماما در دست افراد می چرخد، تا حدی زیاد از کمک های دولت بهره گرفته است. ‏صنایع دیگری نیز بدنبال کمک از دولت بوده و کمک های فراوانی چون کاهش مالیات ویا ‏سوبسیدهای دولت دریافت نموده اند.
‏نظارت دولت از صنایع خصوصی را می توان به ‏دو دسته تقسیم کرد - - نظارت اقتصادی و نظارت اجتماعی که شرح هر دو در زیر می آید. ‏نظارت اقتصادی ،اساسأ در صد کنترل قیمت هاست. این نظارت دولتی که در تئوری جهت ‏حمایت و حفاظت مصرف کنندگان و کمپانی های معینی ( اساسأ داد وستدهای کوچکتر) ازسوی ‏کمپانی های پرقدرت تر طرح ریزی شده است اغلب به دلایلی که مثلا اوضاع بازاری آنقدر ‏مساعد رقابت نیست که بتوان چنین حمایت هایی را اعمال کرد توجیه شده است. در برخی از ‏موارد، نظارت های اقتصادی جهت حفاظت کمپانی ها از آنچه که آنها رقابت مخرب با ‏یکدیگر نامیده اند، ناشی شده است. نظارت اجتماعی، از سوی دیگر، در ترویج اهداف غیر ‏اقتصادی مانند محیط کار امن تر و یا محیط زیست سالم تر است. نظارت های اجتماعی در

 

پرداخت با کلیه کارتهای عضو شتاب امکان پذیر است.

دانلود اقتصاد بازار و توزیع درآمد ورد

اقتصاد بازار و توزیع درآمد ورد

فرمت فایل دانلودی: .zip
فرمت فایل اصلی: .zip
تعداد صفحات: 26
حجم فایل: 26 کیلوبایت
قیمت: 18000 تومان

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات
دسته بندی : وورد
نوع فایل :  word (..doc) ( قابل ویرایش و آماده پرینت )
تعداد صفحه : 26 صفحه

 قسمتی از متن word (..doc) : 
 

1
1

 

پرداخت با کلیه کارتهای عضو شتاب امکان پذیر است.

دانلود بورس اوراق بهادار و اقتصاد کلان ورد

بورس اوراق بهادار و اقتصاد کلان ورد

فرمت فایل دانلودی: .zip
فرمت فایل اصلی: .zip
تعداد صفحات: 13
حجم فایل: 15 کیلوبایت
قیمت: 18000 تومان

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات
دسته بندی : وورد
نوع فایل :  word (..doc) ( قابل ویرایش و آماده پرینت )
تعداد صفحه : 13 صفحه

 قسمتی از متن word (..doc) : 
 

‏2
‏بورس اوراق بهادار و اقتصاد کلان
‏بورس فقط برای سرمایه گزاران و شرکتها یا همان سرمایه پذیران ، مفید نیست . بورس منافعی هم برای اقتصاد ، به طور کلی دارد . منظور ما هم از اقتصاد کلان، اقتصاد به طور کل است، نه اجزای آن .
‏قبل از اینکه بپردازیم به این منافع ، یک توضیح کوچک هم بد نیست داده شود : آنچه مطرح می شود ، اول در یک اقتصاد پویا و بعد در یک بازار بورس کارا ، مفهوم دارد . یعنی اگه یک سری از ویژگی هایی که برای یک بازار سرمایه ذکر کردیم ، وجود نداشته باشه یا خاصیت هایی که یک اقتصاد باید داشته باشد، موجود نباشد ، انتظار تحقق این خاصیت ها را هم نباید داشته باشیم.
‏و اما خواص : 1. تجهیز منابع مالی از طریق فروش اوراق قرضه و سهام : یعنی شرکتها با این روش می توانند به جای دریافت وام از بانکها ، وجوه مورد نیاز خود را از مردم قرض بگیرند ، با این تفاوت که نه سررسیدی برای بازپرداختش دارند و نه بهره ای باید بپردازند . البته شرکتها در قبال سهامدارانشان ، یعنی کسانی که سهمی از سهام شرکت را خریده اند ، تعهداتی هم دارند از جمله پرداخت سود سالیانه به آنان و اطلاع رسانی دقیق .
‏2. ایجاد احساس مشارکت عموم افراد جامعه در فعالیتهای تولیدی و تجاری: این خیلی مهم است که افراد جامعه در یک شرکت احساس مالکیت کنیم ، آن وقت است که به محصولات و تحولاتش نیز احساس تعلق می کنیم . از همین رو ، هم خودمان کالاهایش را می خریم ، و هم دیگران را به خرید آنها تشویق می کنیم . چه تبلیغی از این بالاتر ؟! پس در این صورت ، هر کس ، هر کاری از دستش بر بیاید می کند تا کیفیت محصولات شرکت مورد علاقه اش بالا برود . ولی وای به حال شرکتی که نتواند مطالبات این طرفدارانش را برآورده کند !
‏3. عملکرد بازار بورس به عنوان یک بازار کامل : این بازار ، دارای تمامی شرایط بازار کامل (رقابتی بودن - ورود وخروج آزاد - یکسان بودن کالاها و... ) بوده و به عنوان بازار کامل ، امکان تحرک آزادانه و سالم منابع مالی را به وجود می آورد . اقتصاددانان خیلی به بازار های کامل علاقه دارند و درست یا غلط، فکر می کنند که این بازار ، برای همه چیز و همه کس ، مفید است .
‏4.امکان تنبیه و تشویق مدیران ، بر اساس کارآمدی آنها و با استفاده از ساز و کار طبیعی تغییر قیمتها : بدین ترتیب ، نزول دائم و غیرمنطقی قیمت یک سهم به دلیل ناتوانی مدیریت آن و زیان ده بودن شرکت ، تامین نیازهای مالی برای آن شرکت ، از طریق بورس را غیر ممکن می سازد و بالعکس ، یک شرکت سود آور ، قادر است به سهولت از طریق فروش سهام خود، تامین مالی شود . چه ملاکی از این بهتر که بازار و مجموعه ای از آدمها تعیین کنند که کدام مدیر یا حتی کدام شرکت بماند و یا کدام رییس یا مجموعه نماند؟ البته یک بورس کارا و کامل هم برای اینکه جلوی بحرانهای جدی را بگیرد ، روشهایی دارد . به هر حال همیشه هم نمی توان مطمئن بود که خرد جمعی درست عمل کرده ! پس عده ای هستند که مامور خرید یا فروش سهام برخی شرکتها می شوند تا از نوسان بی دلیل قیمت آنها جلوگیری کنند . به هر حال پول دارند و می توانند ! اما اگه همین کار را هم نکنند ، برخی دلال های سود جو ، همیشه منفعت خواهند برد و عده ای آدم کم اطلاع هم دنبال آنها حرکت می کنند و البته معمولا هم ضرر خواهند کرد . آن وقت است که همه کاسه کوزه ها اگه سر بورس نشکند، سر آن شرکت بیچاره از همه جا بی خبر خواهد شکست!
‏2
‏ چالش های حجم مبنا
‏این روزها بورس اوراق بهادار حال و هواى خوشى ندارد. بازارى که مسئولان آن ادعاى رشد سالانه ?? تا ?? درصدى را مى کردند، در اردیبهشت ماه دچار افت ?/? درصدى شد. تقریباً تمامى شاخص ها (به جز شاخص مالى) در این دوره زمانى دچار افت شدند. این روند نزولى تا چندى پیش نیز ادامه داشت. زمانى به این نگرانى افزوده خواهد شد که بدانیم سابقه تاریخى بورس نشانگر آن است که بیش از ?? درصد رشد سالانه بورس مربوط به سه ماهه آغازین سال است. با این وصف چگونه مى توان از رشدهاى ?? درصدى سخن گفت؟ دلایل بسیارى براى این رکود وجود دارد. تغییر تیم اقتصادى دولت، استعفاى مدیران بلندپایه وزارت اقتصاد و دارایى، تغییر ترکیب مجلس شوراى اسلامى و از همه مهمتر بحث ارجاع پرونده هسته اى ایران به سازمان ملل متحد، همه و همه از عوامل تشدید کننده این رکود هستند. علاوه بر این واقعیت ها، شایعاتى نیز جو بازار را ملتهب تر کرده بودند. برکنارى دبیر کل بورس، همکارى نکردن شرکت هاى سرمایه گذارى، حمایت دبیرکل از چند سهم خاص و... از این دست شایعات بودند که بر وخامت اوضاع این بازار افزودند. اگر چه معتقدیم که تمام عوامل مورد اشاره در رکود بازار موثر بوده اند، با کمى دقت معلوم خواهد شد که بیشتر عوامل فوق (به خصوص واقعیت ها) عواملى هستند که در دست فعالان و مسئولان بازار نیست.

 

پرداخت با کلیه کارتهای عضو شتاب امکان پذیر است.

دانلود برداشت اقتصاد نهادگرا و مطالعه اقتصاد اسلامی (ورد)

برداشت اقتصاد نهادگرا و مطالعه اقتصاد اسلامی (ورد)

فرمت فایل دانلودی: .zip
فرمت فایل اصلی: .zip
تعداد صفحات: 11
حجم فایل: 28 کیلوبایت
قیمت: 180000 تومان

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات
دسته بندی : وورد
نوع فایل :  word (..doc) ( قابل ویرایش و آماده پرینت )
تعداد صفحه : 11 صفحه

 قسمتی از متن word (..doc) : 
 

2
‏برداشت اقتصاد نهادگرا و مطالعه اقتصاد اسلامی
‏چکیده: با توجه به پیچیده‌تر شدن مسائل اقتصاد‏ی‏،‏ لزوم نگاه چند بعد‏ی‏ به مسائل اجتماع‏ی‏ بر اساس چارچوب تحل‏ی‏ل‏ بین ‌رشته‌ای[1] هرچه ب‏ی‏شتر‏ روشن می‌شود. اقتصاددانان نهادگرا از اوایل قرن بیست بر این مسئله تأکید داشته و تلاش‌هایی در جهت تبیین آن صورت داده‌اند. در این مقاله با توجه به تجرب‏ی‏ات‏ ادب‏ی‏ات‏ اقتصاد نهادگرائی به ارائه چارچوب‏ی‏ برای تحل‏ی‏ل‏ مسائل اقتصاد اسلامی می‌پردازیم. این مقاله با توجه به دیدگاه نهادی به بررسی نهاد مالکیت می‌پردازد و سپس با ارائه تحلیل نهادی از مدل تعادل عمومی والراس امکان نگاه وسیع‌تر در اقتصاد اسلامی را فراهم می‌آورد. در نهایت برخی درس‌ها برای اقتصاد اسلام‏ی‏ و رویکرد به برنامه‌های تحق‏ی‏قات‏ی‏ آ‏ی‏نده‏ مشخص خواهد شد.
‏ ‏کلیدواژه‏‌‏ها‏: اقتصاد ـ اقتصاد نهاد‏ی‏ ـ اسلام و اقتصاد ـ اقتصاددانان.
‏مقدمه‏
‏تار‏ی‏خ‏ مکاتب اقتصاد‏ی‏ مملو از تلاش متفکران در زم‏ی‏نه‏ عملکرد اقتصاد است. در سال 1776 آدام اسمیت فیلسوف اخلاق دانشگاه گلاسکو با کتاب ثروت ملل سنتز کاملی از بحث‌های پیشینیان خویش ارائه داد و بسیاری از اصول اساسی علم اقتصاد را برای بهروزی انسان‌ها بر شمرد. اصول ا‏قتصادی‏ رقابت کامل، مبادله آزاد، تقسیم نیروی کار و بسیاری دیگر چراغ راهی برای بقیه متفکران بود تا بتوانند عملکرد اقتصادی را بهتر تبیین کنند. سنت کلاسیکی و چارچوب تحلیلی آن پس از مدتی بر اساس پیش‌فرض‌هایی ادامه یافت که جهانشمول در نظر گرفته می‌شد. نویسندگان ‏کلاسیک‏ تجزیه و تحلیل خود را بر این فرض بنیان نهاده‌اند که عامه مردم بر مبنای الگوی انسان اقتصادی به محاسبات عقلائی مطلوبیت‌ها و رنج‌ها می‌پردازند و با پیروی از دست نامرئی بازار یا قانون طبیعی و به طور کلی احساس لذت طلبی که بوسیله «بنتام»[2] تشریح شده می‌کو‏شند‏ تا بالاترین مطلوبیت را برای افراد بیشتری بدست آورند.
‏کارل‏ مارکس در کتاب «سرمایه»[3] و توریستین و بلن در مقاله‌ای تحت عنوان «مفاهیم از پیش مطرح شده علم اقتصاد» اساس این فرضیه‌ها را به چالش کشیدند. در فضای اجتماعی سیاسی آمریکا که به تازگی از انگلیس استقلال یافته بود، انتقادهای وبلن برای پیگیری مباحث ضد کلاسیکی بسیار مساعد بود. این زمینه باعث شد تا مکتب نهادگرائی[4] در برابر اقتصاد کلاسیک قد علم کند. البته نهادگرائی هیچ‌گاه تبدیل به جریان مسلط اقتصادی نشد و دیدگاه‌های آنان همیشه مورد بی توجهی قرار می‌گرفت. با این وجود اگر تمام مباحث نهادگرائی نیز نادیده گرفته شو‏د،‏ علم اقتصاد و حتی اندیشه بشری وامدار تحلیلی هستند که ارمغان این مکتب برای تفکر بشری است. نورث[5] در کتاب ارزشمند نهادها، تغییرات نهادی و عملکرد اقتصادی[6] به این نکته اشاره می‌کند:
‏«‏نه‏ در نظریه‌ اقتصادی معاصر و نه تاریخ نگاری بر پایه اعداد و ارقام هیچ کدام نقش نهادها در عملکرد اقتصادی را به حساب نمی‌آورند. چرا که چارچوب‌های تحلیلی لازم برای وارد نمودن تحلیل‌های نهادی در علم اقتصاد و تاریخ اقتصادی هنوز آماده نشده است. هدف از نگارش این کتاب فراهم آوردن چنین چارچوب‌های بنیانی است. پیامد منطقی این تحلیل آن است که بخش عمده‌ای از نظریه‌پردازی در علوم اجتماعی بطور اعم و علم اقتصاد به طور اخص باید مورد بررسی و مطالعه مجدد قرار گیرد، دیگر اینکه در سایه این تحلیل فهم جدیدی از تغییرات تاریخی حاص‏ل‏ می‌گردد» (داگلاس نورث، 1377، ص 19).
‏اگر‏ بخواهیم مباحث اقتصاد اسلامی در کنار سایر معارف اسلامی شرایطی را برای بهروزی و رستگاری نوع بشر فراهم آورد، استفاده از این چارچوب تحلیلی باعث می‌شود که بتوان هرچه کامل‌تر ابعاد بیشتری را در تحلیل مسائل اقتصاد اسلامی به کار برد.
‏در‏ این مقاله سعی می‌کنیم به تبیین ضرورت بررسی مسائل از نگاه‌ نهادی بپردازیم. سئوال اساسی در این بخش آن است که نگاه نهادی چه کمکی به تبیین اقتصادی از نگاه اسلامی می‌کند. در بخش بعد به تحلیل نهادها و تأثیر آن در اقتصاد اسلامی می‌پردازیم. نهاد مالکیت که در اق
3
‏تصاد‏ جزو نهادهای اساسی به شمار می‌رود بررسی خواهد شد و در نهایت یک تحلیل نهادی از مدل معروف نئوکلاسیکی تعادل عمومی و الراس ارائه می‌دهیم و مشخص می‌کنیم که نگاه نهادی چه تغییری در حل مسائل ایفا می‌کند و در پایان درس‌هایی برای اقتصاد اسلامی برخواهیم شمرد.
‏1- ضرورت تحلیل مسائل از نگاه نهادی
‏1-1- تعریف نهاد
‏تعاریف‏ گوناگونی از نهاد ارائه شده است که معمولا بسیار نزدیک به هم می‌باشد:
‏1) نهادها قوانین بازی در جامعه‌اند، یا به عبارتی سنجیده‌تر قیودی هستند وضع شده از جانب نوع بشر که روابط متقابل انسان‌ها را شکل می‌دهد (داگلاس نورث، 1377، ص 19).
‏2) وبلن را می‌توان اولین نهادگرا در زمینه اقتصاد دانست، وی نهادها را اینگونه تعریف می‌کند: «عادت‌های ایجاد شده در ذهن هستند که بین عموم مردم مشترک‌اند» (T, Veblen, ‏1919).
‏3) مجموعه قواعد رفتاری ایجاد شده توسط انسان به منظور اداره و شکل‌دهی به تعامل انسان‌ها که تا حدی به آنها کمک می‌کند انتظاراتی از کنش دیگران داشته باشند (Lin and Nugent, ‏1995).
‏همان‏‌‏گونه‏ که در تعاریف نیز مشخص است نهادها ساز و کاری هستند برای اینکه انسان‌های اقتصادی حداکثر کننده مطلوبیت وارد یک جنگ هابزی نشوند. تفاوت ویژة انسان با سایر جانوران را هابز مانند ارسطو در خرد انسان می‌بیند. اما هابز بر خلاف ارسطو بر این نظر است که انسان این خرد را به مثابه ابزاری در خدمت ارضای غریزه‌های خود بکار می‌گیرد. در عین حال، قدرت خرد باعث می‌گردد که انسان مانند جانوران، اسیر و دربند تأثرات حسی لحظه‌ای نباشد، بلکه فراتر از لحظة حال، گذشته و آینده را نیز فراچنگ خواهش‌های خود قرار دهد. فاصلة خرد از ‏ادراک‏ حسی و جمع آن دو بر روی هم، انباشت تجربه و برنامه‌ریزی آینده را برای انسان ممکن می‌سازد. درست به همین دلیل، آدمی بر خلاف حیوانات، فقط گرسنة حال نیست، بلکه همچنین گرسنة آینده است، بنابراین درنده‌ترین، زیرک‌ترین، خطرناک‌ترین و قدرتمندترین حیوان به شمار ‏می‏‌‏آید‏. خرد، سلاح برنده‌ای در خدمت خواهش‌های نفسانی است و بطور همزمان انسان را به موجودی دارای اراده تبدیل می‌کند، پس آدمی موجود زنده‌ای است که با ارادة آگاه در پی امیال خویشتن است. همین امر انسان را به ذات قدرت‌طلبی تبدیل می‌سازد که همة خواهش‌ها و اشتیاق‌‏ها‏ در او گرد آمده‌اند. برای چنین موجودی، علایق و امر حفظ خویشتن و تضمین زندگی مهم‌ترین هدف است. به این سخنان هابز توجه کنیم: «در وهلة نخست، خواست مستمر و بی‌وقفه برای کسب قدرت هر چه بیشتر، رانشی عمومی در همة انسانهاست که تنها با مرگ پایان می‌یابد. علت این ‏امر‏ در آن نیست که آدمی آرزومند لذتی بزرگتر از لذتی است که به آن دست یافته و یا اینکه نمی‌تواند با قدرتی ناچیزتر قانع باشد، بلکه در آنست که آدمی نمی‌تواند قدرت فعلی و وسایل یک زندگی خوشایند را بدون کسب قدرت افزون‌تر تضمین کند» (توماس هابز،1380). آنجا که آدم‏ی‏ همواره از طریق افزایش قدرت خود به دنبال تضمین و ارضای خواهش‌ها و تمایلات خویشتن است، به دشمن انسان‌های دیگر تبدیل می‌گردد. هر انسانی باید در پی آن باشد تا میدان بازی قدرت خود را تعیین و تثبیت کند و گسترش بخشد. انگیزش ارادی هر فرد بنا بر طبیعتش خودخواهانه است و در یک کمبود انسانی، این خودخواهی‌ها رودرروی یکدیگر قرار می‌گیرند. هابز معتقد است که: «چنانچه دو انسان در پی چیز واحدی باشند که هر دو نتوانند از آن بهره‌مند شوند، دشمن یکدیگر می‌گردند و در تعقیب هدف خود که اساسا" حفظ خویشتن و گاه لذت است، تلاش می‌ورز‏ند‏ تا یکدیگر را نابود یا مطیع سازند» (توماس هابز،1380).
‏به‏ این ترتیب از نظر هابز، رقابت انسان‌ها بر سر ثروت، افتخار، حکمرانی یا سایر قدرت‌ها، به جدال و دشمنی و مآلا" جنگ میان آنان می‌انجامد. زیرا هر کس برای رسیدن به آرزوی خویش، باید از جادة کشتن، مط‏ی‏ع‏ ساختن و یا از میدان به در کردن حریفان خود عبور کند. وجود بست‏ر‏ اقتصادی مناسب برای فعالیت‌ها و تعاملات انسانی با توجه به مشکلات انسان اقتصادی تناقضی را به وجود می‌آورد. این تناقض که با وجود انسان اقتصادی هر فرد شاهد اجتماع پایدار و با ثباتی است تنها به کمک نهادها و تأثیر آنها در شکل‌دهی تعاملات انسانی حل خواهد شد.

 

پرداخت با کلیه کارتهای عضو شتاب امکان پذیر است.