
لینک دانلود و خرید پایین توضیحات
دسته بندی : پاورپوینت
نوع فایل : powerpoint (..ppt) ( قابل ویرایش و آماده پرینت )
تعداد اسلاید : 23 اسلاید
قسمتی از متن powerpoint (..ppt) :
بنام خدا
بحران اقتصاد جهانی
بحران اقتصادی چیست
درنظر اول عبارت است از پیدا شدن " اضافه تولید " یعنی پرشدن بازار از کالاهائی که مشتریِ ندارد.
وقتی در بازار مشتری نباشد و کالاها فروش نرود طبعاً تولیدکالاها نیز کاهش یافته و متوقف میشود
و به دنبال آن تعطیل کارخانهها و بیکاری وسیع و میلیونی کارگران پیش میآید که به نوبه خود فروش کالاها را باز هم دشوارتر کرده و بر عمق بحران میافزاید
ادامه
سیستم اعتباری سرمایه داری از کار باز میماند، بدهکاران توان پرداخت بدهی خود را در سر موعد از دست میدهند.
بهای سهام شرکتها در بازار تنزل میکند، موسسات سرمایه داری یکی پس از دیگری ورشکست میشوند
تاریخ بحرانهای اقتصادی
نخستین بحران بزرگ اقتصادی در ۱۸۲۵ در انگلستان پدید آمد و سپس هر ۸ تا ۱۲ سال یکبار تکرار شد و هر کشوری را که وارد مرحله سرمایه داری شده بود فرا گرفت.
از بحران۱۹۳۳ - ۱۹۲۹ به بعد بر اثر تنظیم دولتی – انحصار اقتصادی کوتاه تر شده ولی در ادواری بودن باز تولید سرمایه داری تغییری رخ نداده است .

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات
دسته بندی : وورد
نوع فایل : word (..doc) ( قابل ویرایش و آماده پرینت )
تعداد صفحه : 16 صفحه
قسمتی از متن word (..doc) :
13
طرح توجیهی فنی، مالی، اقتصادی
پرورش گاو شیری
خلاصه طرح
موضوع طرح: پرورش گاو شیری
ظرفیت: پنجاه رأس
محل اجرای طرح: قابل اجرا در تمام مناطق
سرمایه گذاری کل: 735/1106 میلیون ریال
13
طرح توجیهی فنی، مالی، اقتصادی
پرورش گاو شیری
خلاصه طرح
موضوع طرح: پرورش گاو شیری
ظرفیت: پنجاه رأس
محل اجرای طرح: قابل اجرا در تمام مناطق
سرمایه گذاری کل: 735/1106 میلیون ریال
2
سهم تسهیلات: 1080 میلیون ریال
دوره ی بازگشت سرمایه: 27 ماه
میزان اشتغال زایی: 9 نفر
کلیه ی محاسبات بر اساس قیمت های سال1388 می باشد.
مقدمه:
جمعیت جهان که در آغاز قرن بیستم حدود دو میلیارد نفر تخمین زده می شد به بیش از شش میلیارد نفر در آغاز سده جدید افزایش یافته و پیش بینی می شود که تا سال 2020 این رقم از مرز هشت میلیارد نفر نیز عبور کند ، یعنی در طول فقط دو دهه ، جمعیتی بالغ بر کل جمعیت جهان به جمع نفوس جهان افزوده خواهد شد.
نیاز روز افزون جمعیت رو به رشد به مواد غذایی ، رشدی جهشی را در صنایع غذایی تمام ملل ایجاب می نماید . شیر یکی از مهمترین مواد خوراکی مورد استفاده بشر است . این ماده غذایی با دارا بودن مقدار زیادی پروتئین ، ویتامین ، کلسیم و سایر مواد معدنی و نیز حدود 750 کیلو کالری انرژی در هر لیتر می تواند سهم عمده ای در سلامت و سبد غذایی افراد جامعه داشته باشد. نیاز انسان به پروتئین موجب شده که دامهای اهلی توسط بشر نگهداری و پرورش یافته و بخشی از نیاز غذایی وی را تأمین نماید . یکی از اساسی ترین و مهم ترین مواد غذایی هر جامعه را لبنیات تشکیل میدهد . و پایه تولیدات لبنی شیر است . شیر حاوی ترکیبات غذایی بسیار غنی از جمله کلسیم ، چربس بدون کلسترول ، ویتامین ها علی الخصوص ویتامین
2
D و مواد پروتئینی می باشد . به طوری که به تنهایی می تواند غذای کاملی برای انسان محسوب می گردد ، غذایی که مصرف آن برای همه گروهای سنی و جنسی لازم و ضروری است.
ارائه دهندگان این طرح در نظر دارند به فعالیت در زمینه تولید شیر پرداخته و شیر مورد نیاز در سطح منطقه را تامین نمایند ، در عین حال با تلقیح گاوهای شیری اقدام به تولید گوساله نموده و گوساله های نر حاصل را به فروش برسانند. ضمن اینکه تلیسه های بوجود آمده جایگزین دامهای پیر شده و مازاد تلیسه ها نیز به فروش خواهند رسید. همچنین علوفه و کنسانتره مورد نیاز نیز از محل کاشت علوفه در اراضی طرح استحصال می گردد . اجرای این طرح علاوه بر اینکه دارای توجیه اقتصادی مناسبی می باشد ، زمینه اشتغال نیروهای ماهر و نیمه ماهر را فراهم می آورد.

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات
دسته بندی : وورد
نوع فایل : word (..doc) ( قابل ویرایش و آماده پرینت )
تعداد صفحه : 7 صفحه
قسمتی از متن word (..doc) :
چشمانداز اقتصاد ایران و جهان در سال 1387
افزایش قیمت جهانی محصولات کشاورزی (غلات) در شش ماه آینده از سپتامبر 2007 تا مارس 2008 قیمت برنج در سطح بینالمللی در حدود 100درصد رشد یافته است.
افزایش هزینههای تولید، بالا رفتن سطح تقاضا و محدود شدن صادرات برنج از سوی کشورهای چین، ویتنام، هند و مصر زمینه لازم را برای رشد بیسابقه قیمت برنج مهیا کرد. چین، ویتنام، هند و مصر یکسوم صادرات برنج به کشورهای دنیا را تامین میکنند.
هم اکنون در اوایل آوریل 2008 هر100 پوند برنج برای قراردادهای هفتگی با 5/20دلار دادوستد میشود و پیشبینی میشود روند صعودی افزایش قیمت برنج در سال جاری ادامه یابد.
کاهش ارزش دلار در کنار رشد هزینههای تولید و افزایش تقاضای سفتهبازانه از جمله دلایل رشد غلات و دیگر محصولات کشاورزی است. با توجه به افول بازار اوراق قرضه ایالاتمتحده و ادامه افت دلار و وضعیت نامتعادل بازارهای سهام، تقویت قیمت سویا، برنج، ذرت و گندم در سطح بینالمللی انتظار میرود. قیمت گندم در سال 2007 به دوبرابر افزایش یافت و نمودار شاخص کالا نیز نشان میدهد که در سال 2008 محصولات کشاورزی میتواند بیش از 50درصد رشد داشته باشند.
طلا به نقاط بالای جدیدی دست یافت...
تقاضای گسترده موسسات مالی در سطح جهانی در پی نگرانی از گسترش بحران در ایالاتمتحده قیمت طلا را از نرخ 700 دلار گذراند و طی شش ماه بازدهی 40درصدی برای آن ثبت شد. به نظر میرسد عواملی که سبب حرکت بازار فلزات گرانبها شده همچنان پابرجا است و بر این پایه انتظار میرود قیمت طلا احتمالا در شش ماه آینده به سطح 1400 دلار افزایش یابد. نمودار تغییرات طلا از 1980 تا 2008 نشان میدهد که فتح قیمتهای جدید به مفهوم ادامه روند افزایشی است.
محاسبه و برآورد قیمت سکه بهار آزادی بر پایه قیمت جهانی طلا
بر پایه نرخ دلار 9300 ریالی و عوارض ورود طلا برابر 5درصد قیمت سکه بهار آزادی بر اساس قیمت جهانی طلا به صورت جدول 7 محاسبه و برآورد میشود. با توجه به پیشبینی انجام شده، بازده انتظاری طلا 68درصد محاسبه میشود.
شاخص بورس اوراق بهادار ایران در انتظار افزایش تا 11 هزار و 700 واحد
روند افزایشی شاخص قیمت بورس اوراق بهادار ایران که از 1379 تا 1383 شدت گرفته بود، در نیمه دوم 83 متوقف شد و در فاصله سالهای 84 تا 86 میانگین قیمت سهام در میان 9 هزار تا 10هزار و 500 واحد نوسان داشت. هرچند نشانه روشنی از رشد در بخشهای اقتصادی دیده نمیشود؛ اما الگوی شکل گرفته در نمودار شاخص قیمت علائمی مبنی بر صعود تا 11 هزار و 700 واحد را نمایان میسازد. در سالهای گذشته برخی تحولات
از جمله خصوصیسازی و اجرای اصل 44 قانون اساسی موجب تحرک بازار سرمایه ایران شده بود. گذشته از این مورد رخدادهای مهمی نظیر افزایش قیمت نفت و روند صعودی بازار کالا در سطح جهانی برخی صنایع ایران نظیر صنعت فلزات اساسی و کانیهای فلزی را با رشد قابل توجهی روبهرو ساخت. ادامه کاهش ارزش دلار، افزایش قیمت فلزات پایهای، افزایش قیمت محصولات دارویی و احتمال افزایش نرخ بهره بانکی در ایران میتواند صنایع بانکداری، دارویی، فلزات اساسی و کانیهای فلزی را در موقعیت مناسبی برای سرمایهگذاری بلندمدت قرار دهد. برآورد میشود شاخص بورس سهام ایران در ششماه نخست بتواند به سوی سطح 11 هزار و 700 واحد حرکت کند و در صورت چنین رخدادی بازدهی قابل قبولی ممکن است، برای سهامداران به همراه آورد.
تورم، نرخ بهره و نقدینگی
برپایه آخرین گزارش بانک مرکزی ایران، نرخ تورم در سال 86 با رشد 4/18درصد همراه بوده که با توجه به ارقام گذشته سطح عمومی قیمت در ایران با نرخ فزایندهای در حال گسترش است. با توجه به نرخ تورم و ادامه افزایش قیمتها لزوم بازنگری در نرخ بهره وجود دارد. گسترش نقدینگی در ایران، افزایش قیمت جهانی نفت، افزایش قیمت کالاهای وارداتی و فشار هزینههای تولید زمینهساز تورم فزایندهای در کشور میشود که چنانچه تدابیر و ابزارهای لازم برای مهار آن در نظر گرفته نشود، در سال 87 و 88 احتمال حرکت نامطلوب تورم و افزایش بیرویه قیمت کالاهای بادوام ایجاد خواهد شد.
نرخ رشد قیمت زمین و ساختمان میل به افزایش دارد
پس از یک دوره ثبات در قیمت ساختمان بین سالهای 1382 تا 1384 و در نهایت کاهش ساختمانسازی در نقاط مختلف ایران، سطح قیمت زمین و ساختمان از سال 1385 وارد مرحله جدیدی شد. رشد قیمت زمین و ساختمان در سالهای 85 و 86
به طور میانگین در اکثر مناطق پرجمعیت شهری بیش از 100درصد رشد داشته است. برپایه بررسی عاملهای درونی و بیرونی موثر بر تقاضای مسکن و ثابت ماندن فروض مورد بررسی، دورنمای قیمت سالهای آتی برای ساختمان در مناطق شمالی شهر تهران مطابق نمودار زیر ترسیم شده است.
از دهه 70 خورشیدی قیمت املاک در ایران افزایش قابل توجهی داشته است. ایجاد این روند افزایشی به عوامل مختلفی نسبت داده میشود. پیش از هر چیز برای برآورد وضعیت کنونی و آینده بهتر است عوامل موثر بر عرضه و تقاضای املاک مورد بررسی قرار گیرد. کاهش ارزش پول ملی و نرخ بالای تورم پیوسته محرکی برای تقاضای داراییهای
فیزیکی از جمله زمین بوده است. سالها است که گسترش نقدینگی و کسری بودجه دولت به همراه مشکلات ساختاری اقتصاد ایران نرخ تورم را در سطوح بالایی حفظ کرده است. در سالهای گذشته تدوام روند افزایش سطح عمومی قیمتها، انتظارات تورمی را در اقشار مختلف جامعه تقویت کرده و به فشار تقاضا برای خرید ساختمان و زمین کمک کرده است.درصد کمی از رشد سطح قیمت در ایران به عوامل بیرونی و عمده نرخ بالای تورم به فاکتورهای درونی وابسته است. از نیمه دوم سال 2007 قیمت کالاها در سطح بینالمللی رشد فزایندهای داشتهاند که خود بر دامن زدن به تورم داخل کشور موثر بوده است. نگاهی به وضیعت تورم جهانی و توجه به دادههای مالی و اقتصادی کشور نشان میدهد که سطح قیمت به مانند گذشته ادامه خواهد یافت. در واقع احتمالا یکی از فاکتورهای موثر بر رشد قیمت کالاها و داراییهای فیزیکی برای سالهای آینده پابرجا باقی میماند.
رخ بالای تورم و کاهش نرخ بهره در فاصله سالهای 84 تا 86 بازده واقعی سپردههای سرمایهگذاری در بانکهای تجاری را به شدت کاهش داد که این مساله به افزایش تقاضای پول منجر شد. با بالا رفتن تقاضای پول و نقصان فضای مناسب سرمایهگذاری، انگیزههای سفتهبازی روی املاک جان تازهای گرفت. افزایش بازدهی داراییهای واقعی در دو دهه اخیر تقاضای سفتهبازی را افزایش داده که این خود عامل مهمی در رشد قیمت زمین و ساختمان داشته است.
یکی دیگر از عوامل مهم روی افزایش تقاضای ساختمان و زمین کاهش انگیزه فعالیت در بخش تولید و صنایع مختلف بوده است. طبیعی است که افزایش هزینههای تولید و کاهش مخارج مصرفی خانوارها رکود در بخش صنعت را دامن زده است. رکود نسبی در اقتصاد و تنشهای سیاسی، شاخصهای بورس اوراق بهادار ایران را با افت مواجه کرده و کاهش بازدهی سرمایهگذاری خروج سرمایه از این بخش را موجب شده است. بدین ترتیب با تنگ شدن میدان سرمایهگذاری تمایل به خرید داراییهای واقعی از جمله زمین و ساختمان افزایش یافته است. عوامل دیگری از جمله تقاضای موثر برای ساختمان، رشد جمعیت، دیدگاههای سنتی نسبت به سرمایهگذاری در بخش ساختمان، احساس عمومی نسبت به عدم ریسک زیان سرمایهگذاری در داراییهای واقعی، افزایش قیمت جهانی نفت و کاهش سرمایهگذاری در بخشهای مولد بر رشد قیمت زمین و ساختمان تاثیرگذار بوده است.

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات
دسته بندی : وورد
نوع فایل : word (..doc) ( قابل ویرایش و آماده پرینت )
تعداد صفحه : 47 صفحه
قسمتی از متن word (..doc) :
دانشگاه جامع علمی کاربردی
مرکز آموزش پارس الکتریک
موضوع تحقیق :
نقش فن آوری اطلاعات و ارتباطات در اقتصاد
چکیده
در این مقاله با ارائة شواهد و قرائن موجود در جهان و با استناد به آمار و ارقام در سالهای اخیر سعی میشود تاثیرفناوری اطلاعات و ارتباطات(TCI) در رشد اقتصادی نشان داده شود. برای این منظور از دو تحقیق ارزشمند که یکی توسط گیانگ و همکاران در بانک جهانی و دیگری توسط خوانگ در دانشگاه هاروارد انجام شده کمک بسیاری گرفته میشود. در این مقاله ابعاد مختلف تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر رشد اقتصادی ارائه شده و سعی میشود چگونگی این تاثیرات و روند آتی آنها ذکر گردند.
مقدمه
دانشگاه جامع علمی کاربردی
مرکز آموزش پارس الکتریک
موضوع تحقیق :
نقش فن آوری اطلاعات و ارتباطات در اقتصاد
چکیده
در این مقاله با ارائة شواهد و قرائن موجود در جهان و با استناد به آمار و ارقام در سالهای اخیر سعی میشود تاثیرفناوری اطلاعات و ارتباطات(TCI) در رشد اقتصادی نشان داده شود. برای این منظور از دو تحقیق ارزشمند که یکی توسط گیانگ و همکاران در بانک جهانی و دیگری توسط خوانگ در دانشگاه هاروارد انجام شده کمک بسیاری گرفته میشود. در این مقاله ابعاد مختلف تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر رشد اقتصادی ارائه شده و سعی میشود چگونگی این تاثیرات و روند آتی آنها ذکر گردند.
مقدمه
فناوری اطلاعات و ارتباطات به عنوان یک فناوری جدید در دهة 90 وارد بازار شد و به سرعت توسعه یافت. این فناوری به دلیل عمومی بودن آن با سایر فناوریها تفاوت اساسی دارد، به این معنی که تنها در حوزة فعالیت خود تاثیرگذار نیست، بلکه در کل فعالیتهای اقتصادی و غیراقتصادی تاثیر بسزائی در تسهیل انجام امور و بالا بردن بهرهوری و کارائی دارد. طی دهة 90 داستانها و روایتهای بسیاری دربارة انقلاب فناوری اطلاعات و ارتباطات مطرح شد. ولی پرسش مهم این است که آیا پس از سپری شدن حدود 15 سال از شکوفائی و رونق فناوری اطلاعات و ارتباطات، این فناوری توانسته است این ادعاها را به اثبات رساند؟ واقعاً تا چه میزان این فناوری به رشد اقتصادی کشورها و جهان طی این مدت کمک کردهاست؟ صاحبنظران و کارشناسان در سطح جهان نظرات متفاوتی را ابراز میکنند، ولی بهترین نظر را باید از زبان آمار و ارقام واقعی شنید که واقعیت را بیان میکنند. در این مقاله ابتدا به مطالب مهم دو مطالعة معتبر جهانی تحت عناوین «تاثیرفناوری اطلاعات و ارتباطات در رشد اقتصادی» توسط «گیانک» و همکاران در بانک جهانی و «فناوری اطلاعات و ارتباطات و رشد اقتصاد جهانی؛ کمکها، تاثیرات و ملاحظات سیاستگذاری» توسط «وو مین خوانگ» تحت عنوان پایاننامة دکترا در دانشکدة اقتصاد دانشگاه هاروارد پرداخته میشود. سپس به وضعیت ذینفعان از فناوری اطلاعات و ارتباطات اشاره میگردد. در ادامه، وضعیت فعلی و آتی نیروی انسانی با توجه به تاثیرات فناوری اطلاعات و ارتباطات مورد توجه قرار میگیرد. در پایان، به عوامل تاثیرگذار و نقش این فناوری در رشد اقتصادی اشاره میشود.
مطالعة «گیانگ» و همکاران در بانک جهانی
طی دهة گذشته، توسعة فناوری اطلاعات و ارتباطات در گسترة جهانی شتاب قابل توجهی داشتهاست، توسعة فزایندة اقتصاد جهانی نیز به این امر دامن زدهاست. پیشرفتهای فناوری، رقابت بیشتر، و کم کردن محدودیتهای تجاری باعث کاهش قیمت کالاها و خدماتِ فناوری اطلاعات و ارتباطات شدهاست که این امر به نوبة خود انگیزهای قوی برای جایگزینی سایر اشکال سرمایه و نیروی کار با تجهیزات فناوری اطلاعات و ارتباطات به وجود آوردهاست. بنابراین، سرمایهگذاری در این فناوری در کشورهای توسعهیافته و در حال توسعه اساساً افزایش یافتهاست. در حقیقت، هزینههای این فناوری در کشورهای در حال توسعه نسبت به میانگین کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعة اقصادی (OECD) با سرعت مضاعف در خلال سالهای 1993 تا 2001افزایش یافت.
افزایش تولید و استفادة از فناوری اطلاعات و ارتباطات به طور قابل ملاحظهای به رشد اقتصادی کمک کردهاست. براساس افزایش سرمایهگذاری در این فناوری در کشورهای صنعتی در خلال سالهای 1995 تا 2000، براساس مطالعات هکر و مورسینک در سال 2002، میانگین افزایش در رشد بهره وری کلیه عوامل (
TOTAL FACTOR PRODUCTIVITY=TFP) را حدود یکسوم درصد در سال تخمین میزنند. البته این تغییرات در کشورهای مختلف متفاوت بودهاست. در ایالات متحده، که هزینههای فناوری اطلاعات و ارتباطات در آن در این دوره بیشتر از میانگین بود، افزایش در رشد بهره وری کلیه عوامل حدود نیم درصد تخمین زدهشد. اگرچه ایالات متحده چشمگیرترین نمونه است، ولی سایر کشورها نیز از تاثیر مثبت سرمایهگذاریهای فناوری اطلاعات و ارتباطات در رشد اقتصادی بهرهمند شدند. شواهد نشان میدهد که تولید و گسترش این فناوری بازگشت سرمایة بالائی را برای کشورهای صنعتی و درحال توسعه داشتهاست. برای نمونه، بازگشت سرمایة مالزی در سرمایهگذاریهای فناوری اطلاعات و ارتباطات 8/44 درصد در سال 2003 بودهاست که حدود سه برابر بازگشت سرمایهگذاریهای غیر فناوری اطلاعات و ارتباطات است که مقدار آن 4/15 درصد است.
افزایش تولید فناوری اطلاعات و ارتباطات به تولید، اشتغال و درآمدهای صادرات کمک میکند. در حالی که استفاده از این فناوری بهرهوری، رقابتپذیری و رشد را افزایش میدهد. فناوری اطلاعات و ارتباطات این پتانسیل را دارد که دولتها را کاراتر و مستعدتر برای تسهیم اطلاعات، همچنین شفافتر و پاسخگوتر کند.

لینک دانلود و خرید پایین توضیحات
دسته بندی : وورد
نوع فایل : word (..docx) ( قابل ویرایش و آماده پرینت )
تعداد صفحه : 21 صفحه
قسمتی از متن word (..docx) :
مقوله های اقتصادی در ادبیات کلاسیک ایران
آثار منثور و منظوم ادبیات کلاسیک ایران که در طی نزدیک به هزار سال پدید شده بسیار متنوع است . این آثار بی شک در عین حال اسناد معتبری است برای شناخت تاریخ ده سده ی اخیر کشور ما و به طور کلی برای آشنایی دقیق با جامعه ی سنتی ایران که بسی بیش تر از این ده سده با تغییرات کمابیش در این آب و خاک دوام آورده و آمیزه ای از نظام اربابی ـ رعیتی، غلام داری و پدر سالاری همراه با استبداد شرقی و نظام خراج بوده است.
این آثار را می توان از زاویه های گوناگون بررسی کرد: ادبی و لغوی، فلسفی و ایدئولوژیک، تاریخی و جامعه شناسی و غیره. نگارنده یک بار به مطالعه ی اجمالی برخی از مهم ترین آثار ادبی منثور و منظوم ایران در جست و جوی مقوله ها و مسایل اقتصادی دست زد و این بررسی اجمالی را چنان که این نوشته نشان خواهد داد، بی فایده نیافته است.
توضیح آن که در سده های میانی دانش اقتصاد به معنای امروزی ما مدون نبوده است و برخی مسایل اقتصادی در «علومی» مانند «سیاست مَدَن» ، «تدبیر منزل» و «علم اخلاق» که اجزای سه گانه ی «حکمت عملی» ( یکی از دو بخش فلسفه) بوده اند، مطرح می شده است. ولی از آن جا که در ادبیات ما زندگی با تمام رنگ آمیزی خود بازتاب یافته است، حیات اقتصادی و هستی مادی اجتماعی به ناچار بازتابی روشن و برجسته دارد و درباره ی مقوله
هایی چون کالا، ارزش، قیمت، پول، بازرگانی و مبادله ی کار و تقسیم کار، مزد، فقر و ثروت و امثال آن در این آثار می توان اطلاعات فراوان و گاه جالب و شگفت آوری به دست آورد.
بررسی حاضر به ناچار یک بررسی جامع نیست، بلکه نوعی کار آزمایشی است. بررسی جامع می تواند، هم مطالبی را که ما بدان پرداخته ایم روشن تر سازد و هم مسایل تازه تری را مطرح نماید. درباره ی مسایل طرح شده در این نوشته از جهت تحلیل علمی و طبقاتی سخن ِبسیاری می شد گفت، ولی با توجه به حجم مقاله، ما به ذکر مهم ترین نکات و آوردن نمونه هایی چند از آثار ادبی بسنده کردیم، در این امید که خواننده ی وارد، خود از این یادآوری ها سر رشته ی مطلب را به دست می آورد و مطلب را در نزد خود با تفصیل تجزیه و تحلیل می کند. در تنظیم مسایل نیز شیوه ی ما آن بوده است که نخست به مباحث عام تر بپردازیم و سپس وارد مسایل مشخص تر بشویم، در این امید که این شیوه، آشنایی با این نوشته را برای خواننده آسان تر می کند.
* فقر و ثروت
خطه ی ایران پیوسته کشوری غنی و سرشار از محصولات طبیعی و صنعتی بوده و این سخنان مفاخره آمیز اسدی توسی در گرشاسب نامه را نباید حمل بر اغراق کرد:
ز کان شبه و ز کل سیم و زر / ز پولاد و فیروزه و از
گهر
هم از دیبه و جامه گونه گون / به ایران همه هست از ایدر فزون
ولی این سرزمین ثروت خیز به علت نظام های اجتماعی ظالمانه ای که در آن برقرار بوده است نعمات خود را ارزانی کسانی که آفرینندگان ثروت بودند نمی داشت. در کتاب «آداب السلطنه و الوزاره» تصریح می شود که:
« زمین گنج پادشاه است و کلید آن به دست رعیت ».
و در حق رعیت نیز مثل سایری بود که می گوید:
« قالی را تا بزنید گرد پس می دهد و رعیت را تا بزنید پول »
حتا پیش از «کته» و «تورگو» اقتصاددانان فیزیوکرات سده ی هجدهم میلادی که بر خلاف «مرکانتلیست ها» یا سوداگران ( که بازرگانی را منبع ثروت می شمردند) طبیعت و زمین را چنین منبعی می انگاشتند، در آثار شاعران ما به اهمیت این موضوع به مثابه منبع عمده ی ثروت توجه شده است. ابن یمین فریومدی که با جماعت زراعت پیشه سر و کار داشت در واقع این حکم را که می گوید «التمسوالرزق فی خبایا الارض» تأیید می کند و می نویسد :
جستن گوگرد احمد، عمر ضایع کردن است / زور بر خاک سیه آور که یکسر کیمیاست (١)
درباره ی این که فقر یا ثروت کدام به تر است، در ادبیات ما بحثی هست. برخی ثروت را و برخی فقر را به تر شمرده اند. حتا ابوسعید مهنه ای عارف و صوفی می گفت:
« غنا فاضل تر که فقر، که غنا صفت باری تعالی است و فقر بر وی روانه » .
سعدی که در این زمینه مانند دیگر زمینه ها نظریاتی گاه سخت متناقض داده است. در ذم فقر و مدح ثروت از جمله می گوید :
« مشغول کفاف از دولت عفاف محروم است و ملک قناعت زیر نگین رزق معلوم»
هم در خطاب به درویشی که در مدح درویشی و فقر داد سخن می داد گفته است :
توانگران را وقف است و نذر و مهمانی / زکات و فطره و اعتاق و هدی و قربانی
توکی به نعمت ایشان را که نتوانی / جز این دو رکعت آن هم به صد پریشانی
«مرزبان نامه» در معایب فقر مطالبی دارد که طنز و گوازه آن پنهان نیست و در واقع نویسنده در نکوهش ثروت سخن می گوید. از جمله می نویسد:
« مرد مقل حال را به وقت گفتار، اگر دُر چکاند بسیارگوی شمرند، اگر مراعاتی نماید سپاس ندارند، اگر
